Mikulov

Nasz przystanek

Byliśmy tu: Nasz FENDT rusza w drogę, wrzesień 2026; nocleg na kempingu Veltlinerland w Poysdorfie

Tu pojawi się nasza opowieść: kiedy byliśmy, gdzie staliśmy, co nas zachwyciło.

i

i

iKliknij zdjęcia z kółkiem i odwróć je, a znajdziesz ich historię.

W skrócie

Mikulov leży na południu Moraw, tuż przy granicy z Austrią, u podnóża wapiennych wzgórz Pálavy. To miasteczko wina, dwóch wzgórz i jednego wielkiego zamku, który widać z daleka, zanim jeszcze zobaczy się miasto. Przez prawie siedemset lat rządziły tu dwa rody: najpierw Liechtensteinowie, potem Dietrichsteinowie. Oba zostawiły po sobie więcej, niż mogłoby się wydawać po rozmiarach miasta.

Historia

Liechtensteinowie: pierwsi panowie

Pierwsza pisemna wzmianka o Mikulovie pochodzi z 1173 roku. Kamienny zamek stał tu już na początku XIII wieku, ale na pewno potwierdzają go dopiero źródła z 1249 roku. Wtedy morawski margrabia, późniejszy król Przemysł Ottokar II, przekazał zamek i miasto w lenno dolnoaustriackiemu szlachcicowi Henrykowi z Liechtensteinu.

Mikulov stał się głównym siedliskiem tego rodu i pozostał w jego rękach ponad trzysta lat, do 1560 roku. To ciekawy trop: ten sam ród, który zaczynał tutaj, na morawsko austriackim pograniczu, ponad półtora wieku później dał nazwę państwu nad Renem. Tę historię opowiadamy przy Lednicach.

Dietrichsteinowie: złoty wiek

W 1560 roku Liechtensteinowie sprzedali panowanie Ladislavowi Kereczényiemu, który zaczął przebudowę średniowiecznego zamku w renesansową rezydencję. Już w 1575 roku cesarz Rudolf II podarował opuszczone panowanie Adamowi z Dietrichsteinu (1527 do 1590), cesarskiemu posłowi w Rzymie i Madrycie. Jego potomkowie trzymali Mikulov aż do 1945 roku.

Największy rozkwit przyszedł za syna Adama, kardynała Franciszka z Dietrichsteinu (1570 do 1636), biskupa ołomunieckiego i najpotężniejszego człowieka ówczesnych Moraw. Za jego czasów przebudowano zamek, a w mieście powstała renesansowa zabudowa, która w dużej części nadaje mu charakter do dziś.

Dwa pożary

W 1719 roku zamek spłonął i po odbudowie otrzymał barokową postać, tę, która przetrwała na starych fotografiach. Miasto miało swój najgorszy pożar w 1784 roku: ogień strawił ponad 350 domów.

Najczarniejszy dzień przyszedł jednak 22 kwietnia 1945 roku. W ostatnich tygodniach wojny zamek niemal doszczętnie spłonął; źródła łączą pożar z odwrotem armii niemieckiej. Odbudowę rozpoczęto w 1947 roku, a jej głównym etapem były lata pięćdziesiąte. Dziś zamek jest siedzibą Muzeum Regionalnego. Pożar oszczędził zamkową bibliotekę, która w dużej mierze zachowała wygląd z XVIII wieku.

Svatý kopeček

Białą kaplicę na wapiennym wzgórzu na wschód od centrum widać z każdego miejsca w mieście i z daleka na drodze. Dziś to Svatý kopeček, Święty Wzgórek, ale do XVII wieku wzgórze nazywało się po prostu Tanzberg. Na jego szczycie stoi siedemnaście budowli: czternaście kapliczek drogi krzyżowej, kaplica świętego Sebastiana, dzwonnica i kaplica Grobu Bożego. Samo wzgórze jest także rezerwatem przyrody.

Podziękowanie za koniec zarazy

W 1622 roku Mikulov i okolice nawiedziła dżuma. Kiedy epidemia minęła, kardynał Franciszek z Dietrichsteinu postanowił podziękować Bogu kaplicą pod wezwaniem świętego Sebastiana, patrona chroniącego przed zarazą. Kamień węgielny poświęcono 2 lipca 1623 roku, a budowę ukończono w 1630. Kaplica stoi na planie krzyża greckiego, czyli o czterech równych ramionach, a jej układ miał nawiązywać do bazyliki świętego Piotra w Rzymie. Barokową zakrystię dobudowano w 1714 roku.

Droga krzyżowa, która rosła przez półtora wieku

Pierwsza droga krzyżowa miała tylko siedem kapliczek. Dopiero w latach 1750 do 1776, dzięki pobożnym mieszczanom, dobudowano siedem kolejnych, w tym sześć tak zwanych skalnych, wkutych wprost w wapienną skałę. Całość poświęcono 1 września 1776 roku. Najstarsze rzeźby w kapliczkach powstały około 1700 roku, a najmłodszy fresk, w jedenastej kapliczce, dopiero w 1952.

Kaplica, w której chroniły się owce

Ukończony zespół służył wiernym zaledwie dziesięć lat. W 1786 roku, w ramach reform cesarza Józefa II, kaplicę zdesakralizowano, a jej wyposażenie sprzedano na licytacji. Około 1802 roku wojsko urządziło w niej magazyn i skład prochu, później na szczycie wypasano owce, które w złą pogodę chowały się w kaplicy. W 1846 roku wichura zerwała resztki dachu. Przed całkowitym zniknięciem uratowało zespół to, że był prywatną własnością Dietrichsteinów, którzy nie pozwolili go rozebrać.

Odrodzenie i Czarna Madonna

Zwrot przyniósł dopiero proboszcz kapituły Augustin Bartenstein, który objął urząd w 1861 roku. Odnowa trwała od 1862 do 1865 roku, a 8 września 1865 kaplicę ponownie poświęcono przy udziale ponad piętnastu tysięcy wiernych. Od tamtej pory droga na wzgórze łączy się z pielgrzymką do mikulovskiej Czarnej Madonny loretańskiej, której figurkę wynosi się na Svatý kopeček. Tradycję przerwano tylko raz: w latach 1938 do 1945 pielgrzymki były zakazane. Pierwsza powojenna odbyła się we wrześniu 1946 roku.

Dzwon z dwóch roztopionych dzwonów

Wolno stojąca dzwonnica, na wzór włoskiej kampanili, stanęła w 1632 roku. W 1767 roku uderzył w nią piorun, a pożar roztopił oba dzwony. Rok później z ich metalu odlano jeden nowy: waży 4360 kilogramów, ma 185 centymetrów średnicy, a do rozkołysania potrzeba czterech dzwonników. Przy dobrej pogodzie słychać go podobno nawet dwadzieścia kilometrów od miasta. Po wojnie, aż do 1989 roku, wieża służyła jako posterunek straży granicznej; granica z Austrią jest tuż obok.

Trzydzieści trzy schody

Kaplica Grobu Bożego naśladuje grób w Jerozolimie, a w środku leży rzeźba Chrystusa. Długo spierano się o jej wiek, aż podczas renowacji w latach 2009 i 2010 znaleziono na ścianie napis, który dowodzi, że pielgrzymi odwiedzali ją już w 1644 roku. Prowadzą do niej trzydzieści trzy schody, tyle, ile lat żył Chrystus. Obecne stopnie z piaskowca pochodzą z 1908 roku.

Dziś

W latach 2011 do 2014 kapliczki „adoptowali” i odnowili prywatni darczyńcy, a kaplicę i dzwonnicę odrestaurowano w latach 2014 i 2015. Od 1 lipca 2018 roku cały zespół jest narodowym zabytkiem kultury. Wnętrza kaplicy i dzwonnicy, gdzie jest też wystawa o historii drogi krzyżowej, są otwarte w lipcu i sierpniu w soboty i niedziele oraz podczas pielgrzymek, między innymi w pierwszą niedzielę września.

Ciekawostki

Dwa noże na bramie

Herb nad bramą zamkową, który uchwyciliśmy na zdjęciu, to herb Dietrichsteinów: dwa srebrne noże winiarskie na tarczy podzielonej ukośnie na czerwień i złoto. W winiarskim Mikulovie trudno o bardziej pasujący znak. Ten sam herb zdobi szczyty kaplicy świętego Sebastiana na Svatým kopečku.

Rzeźba w ogrodzie zamkowym

i

iKliknij zdjęcia z kółkiem i odwróć je, a znajdziesz ich historię.

Pokój, który zapadł na zamku

Latem 1866 roku, po bitwie pod Sadową, na mikulovskim zamku zawarto wstępny pokój między Prusami a Austrią. Mały morawski zamek na chwilę znalazł się w samym środku wielkiej europejskiej polityki.

Na następny raz

Tu dopiszemy nasze praktyczne uwagi: gdzie zaparkować z przyczepą, co z psami, co warto, a co można pominąć.

Źródła

• Miasto Mikulov: Historie města
• Miasto Mikulov: Zámek Mikulov
• Miasto Mikulov: Křížová cesta na Svatý kopeček
• Wikipedie: Mikulov (zámek) (pomocniczo)
• Wikipedie: Kaple svatého Šebestiána (Mikulov) (pomocniczo)

Stan informacji: wrzesień 2026.